Κείμενο/Ανάλυση από τον κο. Νικόλα Α. Νίτσα,
Απόστρατο Αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού
και Ραδιοφωνικό Παραγωγό του OK RADIO ''ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ''.
Μια φράση που χρεώνεται επιβεβαιωμένα στον Πρωθυπουργό της χώρας το 1996. Μια φράση που απευθύνθηκε στον ΑΓΕΕΘΑ Ναύαρχο Χ. Λυμπέρη όταν αναφέρθηκε η παρουσία Τούρκων Βατραχανθρώπων στην Δυτική Ίμια.
Είχε έχει και θα έχει ιδιαίτερη σημασία το ποιός απευθύνει το συγκεκριμένο σχόλιο, το πότε , αλλά και το γιατί τόση κακία.
Από τον Δεκέμβρη του 1995 υφίσταται κρίση στους κόλπους της τότε ελληνικής κυβέρνησης, με δεδομένη την βαριά ασθένεια του εκλεγμένου πρωθυπουργού της χώρας Ανδρέα Παπανδρέου. Ηταν ολοφάνερη η ακυβερνησία στην χώρα, και ήταν απλά θέμα χρόνου να προκύψει μια κρίση όπως αυτή που ακολούθησε.
Αυτό γινόταν χειρότερο, μιας και δεν υπήρξε κάποιο πολιτικό πόσωπο στους κόλπους της τότε κυβέρνησης, με το απαραίτητο πολιτικό ανάστημα να θέσει θέμα ηγεσίας ανεξαρτήτων εσωτερικών διαδικασιών του κόμματος.
‘Ετσι λοιπόν μια τρόπον τινά αθώα προσάραξη του τουρκικού εμπορικού σκάφους Figen Akat ενεγοποίησε μια σειρά ενεργειών και απο τις δύο πλευρές, που λίγο έλειψε να φέρουν Ελλάδα και Τουρκία σε εμπόλεμη κατάσταση.
Θέατρο της επερχόμενης πολεμικής σύραξης τα δωδεκάνησα. Μια περιοχή που δεν ήταν η πρωτη φορά που απασχόλησε την ελληνοτουρκική διπλωματία, άλλα ούτε και την διεθνή.
Το κουβάρι των εξελίξεων για αυτήν την περιοχή ξεκινά το μακρυνο 1912 H Ιταλία καταλαμβάνει τα Δωδεκάνησα στα πλαίσια του ιταλοτουρκικού πολέμου για τη Λιβύη. Τον Οκτώβριο με το σύμφωνο ειρήνης η Τουρκία αναγνωρίζει την ιταλική κυριαρχία στη Λιβύη ενώ η Ιταλία δεσμεύεται να επιστρέψει στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τα Δωδεκάνησα. Ο Βαλκανικός πόλεμος βρίσκει τα Δωδεκάνησα διπλωματικά-νομικά ως τούρκικη επαρχία υπό ιταλική κατοχή. Τους επόμενους μήνες το «Σεϊτάν Παπόρ» ΘΩΡΗΚΤΟ ΑΒΕΡΩΦ για τους αμύητους, γράφει ένδοξες σελίδες ιστορίας και απελευθερώνονται τα νησιά του Αιγαίου πλην Δωδεκανήσου. Αγγλία και Γαλλία για στρατηγικούς λόγους δεν επιθυμούν την Ιταλική παρουσία εκεί αλλά η επιστροφή τους στη Τουρκία είναι προβληματική. Η Ιταλία τα κατέχει «προσωρινά» μέχρι τον Α΄ΠΠ που κατόπιν μυστικής συμφωνίας (1915) εγκαταλείπει τους συμμάχους της με αντάλλαγμα την Ήπειρο, Δωδεκάνησα και Μικρά Ασία. Το τέλος του Α΄ΠΠ φέρνει την υπογραφή της Συνθήκης του Μούδρου μεταξύ των δυνάμεων της Αντάντ και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, τα Δωδεκάνησα παρέμειναν στην Ιταλία, ως εγγύηση για την εξασφάλιση της εκ μέρους της Τουρκίας τηρήσεως των όρων της ανακωχής. 10/8/1920 Συνθήκη Σεβρών, (δεν επικυρώθηκε ποτέ από την Τουρκία) η Ιταλία μεταξύ άλλων θα παραχωρούσε τα Δωδεκάνησα εκτός της Ρόδου όπου θα διεξήγετο δημοψήφισμα έπειτα από 15 χρόνια με την προϋπόθεση, πάντα, της εκ μέρους της Βρετανίας ταυτόχρονης παραχωρήσεως της Κύπρου στην Ελλάδα.
1946: Στο τέλος του Β΄ΠΠ, η Δωδεκάνησος απελευθερώνεται έπειτα από κοινές επιχειρήσεις SBS και Ιερού Λόχου. Η διοίκηση περνάει προσωρινά στα χέρια των Άγγλων. Πιστή στη τυχοδιωκτική πολιτική της η Τουρκία, που φάνηκε και στη στάση που κράτησε στον Β΄ΠΠ, προσπαθεί να εμφανιστεί ως νόμιμη διάδοχος «ιδιοκτήτρια» των Δωδεκανήσων προ Ιταλοκρατίας. Πριν την απόφαση της παραχώρησης, τον Ιούν.1946 στην Ελλάδα ο Σαράτσογλου, πρωθυπουργός της Τουρκίας, (που φρόντιζε με το Varlik Vergisi και τα Amele Taburu να εξοντώσει την εναπομείνασα ελληνική μειονότητα) προσπάθησε να αποκομίσει τα μέγιστα οφέλη εγείροντας πάλι θέμα αμφισβήτησης συνθηκών και κυριαρχίας νήσων.
Ο πρόεδρος (Ινονού) συνέστησε να συνεννοηθεί με τον Α/ΓΕΕΘΑ (Τσακμάκ) ο οποίος εναντιώθηκε στη θέση του λέγοντας ότι θα οδηγήσει σε σύγκρουση, με αποτέλεσμα ο Σαράτσογλου να φέρει το θέμα στο Υπουργικό Συμβούλιο και να επιχειρήσει να το "λύσει" μέσω του τουρκικού ναυτικού. Στις διεκδικούμενες νησίδες τοποθετούνται πινακίδες που αναγράφουν «Εδώ είναι Τούρκικα νησιά». Τις επόμενες μέρες ο Ιταλός Ακόλουθος της πρεσβείας στην Άγκυρα επισκέπτεται το τουρκικό Γενικό επιτελείο μεταφέροντας την ιταλική ενόχληση. Ο Τούρκος Α/ΓΕΕΘΑ επιρρίπτει την ευθύνη για την επίμαχη πινακίδα που είχε τοποθετηθεί στην Κάλυμνο στον πρωθυπουργό Σαράτσογλου! Οι πινακίδες τελικά απομακρύνονται, όχι μόνο αυτή της Καλύμνου αλλά και αυτές που τοποθετήθηκαν στις νήσους απέναντι από την Αλικαρνασσό όπως στο Γαϊδουρονήσι και στο Φαρμακονήσι.
Μετά την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων (τυπικά Μαρ.1948) από τα ιστορικά αρχεία της Ελλάδας προκύπτει ότι η Τουρκία ανέλαβε την πρωτοβουλία καθορισμού των θαλάσσιων συνόρων (1949). Η Ελλάδα με δύο ρηματικές της διακοινώσεις (Νο. 1638/3.6.55 και 2672/19.10.56, προτείνει τη δημιουργία μιας μικτής Επιτροπής με στόχο τη χάραξη των θαλασσίων συνόρων μεταξύ των δύο χωρών στην περιοχή «βόρεια των Δωδεκανήσων» ήτοι στην περιοχή μεταξύ Σάμου, Χίου, Μυτιλήνης και των τουρκικών ακτών, προφανώς θεωρώντας ότι τα σύνορα στην περιοχή Δωδεκανήσων είχαν ήδη καθορισθεί με τις Συμφωνίες του 1932.
1975: Τον Αύγουστο του 1975 ο Τούρκος δημοσιογράφος Ομάρ Κασάρ και δύο ακόμα άτομα, παρακολουθώντας τη Ρω και εκμεταλλευόμενοι την ολιγοήμερη απουσία της Δέσποινας Αχλαδιώτου (Κυρά της Ρω) για λόγους υγείας, αποβιβάστηκαν εκεί και τοποθέτησαν πάνω σ' ένα κοντάρι 4 μέτρων τη σημαία τους. Η Κυρά της Ρω την κατέβασε αμέσως, όταν γύρισε.
1976: Η πρώτη σχετική κρίση έγινε μετά τον εντοπισμό κοιτασμάτων πετρελαίου στον Πρίνο, που έφερε το 1976 το ερευνητικό «Χόρα» σε ελληνική υφαλοκρηπίδα, οι χειρισμοί της κρίσης στέλνουν το «Χόρα» στη Σμύρνη και την Ελλάδα να συνυπογράφει το Πρακτικό της Βέρνης που δεσμεύει την αποχή από κάθε πρωτοβουλία ή πράξη, σε σχέση με την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου, που θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα στις διαπραγματεύσεις για την σύναψη συνυποσχετικού σχετικά την συμφωνία οριοθέτησης αμφισβητούμενης υφαλοκρηπίδας. Ως τέτοια η Ελλάδα ερμηνεύει αυτή ανάμεσα των ανατολικών νησιών και της Τουρκίας, αντίθετα η Τουρκία όλου του Αιγαίου.
1987: Η δεύτερη κρίση προήλθε μετά την αίτηση της «Denison» να επεκτείνει τις έρευνες πετρελαίου 10ν.μ. ανατολικά της Θάσου θεωρώντας ο τότε πρωθυπουργός το Πρακτικό της Βέρνης ανενεργό από τη στιγμή που δεν υπάρχουν διαπραγματεύσεις. Το «Χόρα» ως «Σισμίκ 1» πλέον πρωταγωνιστεί και πάλι προσπαθώντας να διεξάγει έρευνες σε ελληνική υφαλοκρηπίδα στο βόρειο Αιγαίο (1987) με σκοπό τη δημιουργία τετελεσμένων. Πάλι ο χειρισμός της κρίσης έφερε το ερευνητικό να μην πραγματοποιεί έρευνες αλλά και την Ελλάδα πάλι να υπογράφει τη συμφωνία Νταβός που δεσμεύει, μέχρι σήμερα, για τη μη διενέργεια ερευνών σε διεθνή ύδατα μέχρι επιλύσεως της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας, η οποία χαρακτηρίστηκε ως προσωπικό λάθος (mea culpa) από τον πρωθυπουργό.
1991: Ο ίδιος με επιστολή του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας μεταξύ άλλων αναφέρει «… Τέλος πρέπει να αποδοθεί μεγαλύτερη σημασία στην πρόθεση των Τούρκων να ανοίξουν ένα νέο μέτωπο στο Αιγαίο, και συγκεκριμένα στις δηλώσεις του Τούρκου Αρχηγού του Ναυτικού, με τις οποίες αμφισβητείται η εθνική μας κυριαρχία πάνω σε έναν μεγάλο αριθμό βραχονησίδων στο ανατολικό Αιγαίο». (Ν.Κουρής «Αιγαίο Η μακροχρόνια διαμάχη και ο ρόλος των Αμερικανών»)
Από το 1991 τουλάχιστον επανήλθε το θέμα αμφισβήτησης κυριαρχίας νήσων στα πλαίσια έρευνας από τον Διευθυντή της Τουρκικής Ωκεανογραφικής Υπηρεσίας Πλοίαρχο Yuce. Οι έρευνες ήταν γνωστές στο Τουρκικό ΥΠΕΞ, ΓΕΕΘΑ, στην Ωκεανογραφική Υπηρεσία και στη Διεύθυνση του τουρκικού εθνικού κτηματολογίου. Ο Ναύαρχος Γ. Έρκαγια (Κυβερνήτης του Α/Τ Κοτσάτεπε που βυθίστηκε από τουρκικά F-104 και F-100 το 1974), ως Αρχηγός του Τουρκικού Ναυτικού ανέθεσε σʼ έναν Αξιωματικό απόφοιτο της Τουρκικής Στρατιωτικής Ακαδημίας δεύτερη έρευνα με το ίδιο αντικείμενο και η νομική ισχύς της μελέτης έγινε αποδεκτή από τις Τουρκικές Αρχές. Έτσι στην κρίση των Ιμίων η περιοχή στην οποία αναφερόταν αυτή η θεωρία τοποθετήθηκε σʼ ένα χάρτη και επεξηγήθηκε στα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στη Κυβέρνηση. Ο χάρτης αυτός βασίστηκε σε εκείνον με το σύνολο των διεκδικούμενων νησίδων του Σαράτσογλου το 1946. Αυτά καταγράφονται στο τουρκικό περιοδικό «Ένας Στρατιωτικός – Ένας Διπλωμάτης» εκδόσεως 2001, που δημοσίευσε διάλογο μεταξύ Έρκαγια και του πρέσβη Τ. Μαιτόκ.
1994:Τέθηκε σε ισχύ το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, και επικυρώθηκε από την Ελληνική Βουλή το 1995.
Ο ΥΦΕΘΑ Μ. Μπεντενιώτης προχώρησε στην υλοποίηση ενός σχεδίου που είχε εκπονήσει ο ίδιος, και μάλιστα είχε τύχει της επιδοκιμασίας του πρωθυπουργού, Ανδρέα Παπανδρέου, του ΥΠΕΞ Παπούλια και του ΥΕΘΑ Αρσένη. Το σχέδιο προέβλεπε την τακτική επίσκεψη εθελοντών, μελών του Συνδέσμου Αποφοίτων Σχολών Υπαξιωματικών Πολεμικού Ναυτικού με υλικά και γεννήτριες σε βραχονησίδες του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων, προκειμένου να στήσουν σιδερένιο υψηλό κοντάρι όπου θα υψωνόταν μεγάλου μεγέθους ελληνική σημαία, να κτίσουν από ένα παρεκκλήσι σε κάθε νησί και να φυτέψουν δέντρα και φυτά που θα μπορούσαν να ευδοκιμήσουν σ' αυτές τις περιοχές, με βάση μελέτη του υπουργείου Γεωργίας εξειδικευμένη για κάθε νησί. Παράλληλα στις βραχονησίδες θα εγκαθιστούσαν και ζώα ή πουλιά από αυτά που θα μπορούσαν να αναπαραχθούν και να επιβιώσουν, δημιουργώντας μια έντονη παρουσία μοναδικών οικοσυστημάτων. Σε ορισμένα νησιά, όπου υπήρχαν φυλάκια του Στρατού, έγιναν εκτεταμένες επισκευές, ενώ επισκευάστηκε και το σπίτι της κυράς της Ρω…
Πολύ σημνατικό να αναφερθεί πώς όλα αυτά τα χρόνια τα δημοσιεύματα της εποοχής η επίσημη αλληλογραφία των κυβερνήσεων αλλα και οι ρηματικές διακοινώσεις μεταξύ των ΥΠΕΞ καταδύκνυαν και καταδυκνύουν ακόμη ρην σοβαρότητα της κατάστασης αλλα και το ευαίσθητον του πράγματος της περιοχής. Κάτι που στις μέρες ελέω ΑΟΖ και επαναχαράξεων αυτών καθυστά σοβαρή κάθε ενέργεια η οποία ανελήφθει στο παρελθόν.
Την παραμονή λοιπόν των Χριστουγέννων του 1995 η προσάραξη του Figen Akat που τελευταίες μαρτυρίες των εμπλεκομένων στο περιστατικό, κάθε άλλο παρά επιτηδευμένη ήταν ξεκίνησε ένα θρίλερ με απρόβλεπτες για την εποχή εκείνη συνέπειες που εκτός των άλλων κατέδειξε χτυπητές αδυναμίες κυρίως στους κόλπους της ελληνικής κυβέρνησης αλλα και εν γένη στους κόλπους αυτού που άτυπα θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κάποιο Σύστημα Εθνικής Ασφάλειας . Ως προείπα η έναρξη της κρίσης βρίσκει την χώρα σε κατάσταση αναμονής και θα μπορούσε να πεί κανείς ακυβερνησίας . Όταν κατά την καθομιλουμένη τα γάλατα έσφιξαν επελέγη ένας μικρού Βεληνεκούς και άκαπνος σε σχέση με τον Αρρωστο βαρυά ηγέτη της Κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου.
Σε κάθε περίπτωση οι εξελίξεις έτρεξαν και το αποτέλεσμα είναι γνωστό.
Το πώς βρεθήκαμε σε αυτήν την κατάληξη πλέον έχει αποσαφινιστεί με κάθε λεπτομέρεια . Το γιατί είναι ακόμη προς διερεύνηση και ίσως θα χρειαστεί κι άλλος χρόνος ώστε να καταλήξουμε σε ασφαλή συμπεράσματα.
Τα πρώτα στοιχεία πάντως έδειξαν ότι δεν μπορείς να διαχειριστείς μια κρίση τόσο σοβαρή όσο αυτή των Ιμίων μέσα σε κλίμα καχυποψίας, ανειλικρίνειας, και προπάντων ασχετοσύνης.
Απολογούμαι για τον τελευταίο όρο αλλά δεν είναι εφικτό να χρησιμοποιηθεί άλλος.
Οι εικόνες του Ναύαρχου Λυμπέρη να προσέρχεται στον Υπουργικό Συμβούλιο με τους Χάρτες παραμάσχαλα , η επιβεβαιωμένη πληροφορία που έλεγε ότι ο Διοιητής της ΕΥΠ παρέμενε επί τρίωρο έξω απο το γραφείο του Πρωθυπουργού για να τον δεί με εξαιρετικά ευαίσθητες πληροφορίες στην κατοχή του και να μην γίνεται δεκτός, καταδεικνύουν ένα άρρωστα καχύποπτο κλίμα με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.
Το γεγονός επίσης ότι δεν υπάρχουν πρακτικά απο καμία συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ , σε συνδυασμό με το επίσης γεγονός της ΜΗ συγκλισης του ΚΥΣΕΑ στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων που είθισται να γίνεται σε περιόδους κρίσεων επιβεβαιώνουν με δραματικό τρόπο το ότι ΟΥΤΕ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΗΡΞΕ , ΟΥΤΕ ΚΟΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ ΥΠΗΡΞΕ , ΑΛΛΑ ΟΥΤΕ ΚΑΙ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ ΥΠΗΡΞΕ.
Φυσικά και η όποια εκτέλεση στρατιωτικών σχεδίων προέκυψε, εμπεριείχε και αυτή προχειρότητα και ίσως ιδιοτελείς σκέψεις στην υλοποίηση των σχεδίων.
Αλλα αυτά συμβαίνουν σε όλες τις περιπτώσεις που δεν παρέχονται σαφείς οδηγίες με την απαραίτητη κρυψίνοια.
Η Ολοένα αυξανόμενη ένταση στις εξελίξεις διαχειριζόταν σε ...χωριστά δωμάτια , με διαφορετική γλώσσα, και διαφορετικούς ΑΝΣΚ (Αντικειμενικού Σκοπούς ).
Αυτονόητα ρωτώ ΓΙΑΤΙ?
Συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις η ατζέντα είναι μία και είναι εθνική.
Στην παρούσα η ατζέντα δεν ήταν μία αλλά πολύ περισσότερες…
Το περιβάλλον του Νεοεπιλεγέντος από ποιους είναι γνωστό πλέον , δεν ήθελε ούτε να βλέπει, αλλά ούτε και να ακούει τους ανθρώπους που βρήκε στο Επιτελείο του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης.
Σύσωμο το Επιτελείο του ΥΕΘΑ αποτελείτο απο... ΠΡΟΕΔΡΙΚΟΥΣ και ουχί... εκσυγχρονιστές.
ΔΥΟ ΝΑΥΑΡΧΟΙ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ υπήρξαν στο παρελθόν έμπρακτα αγωνιστές της Δημοκρατίας την περίοδο της επταετίας.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός του ότι ο Ναύαρχος Λυμπέρης διώχθηκε, βασανίστηκε και στο τέλος απετάχθη απο την ΧΟΥΝΤΑ, και διαχειρίστηκε επιτυχώς την Κρίση του 87 ως Αρχηγός Στόλου, όπως και ο Ναύαρχος Βασιλικόπουλος, όπως και ο ΥΦΕΘΑ Κουρής που κι αυτός απετάχθη απο τις τάξεις της ΠΑ επί χούντας. Τρεις άνδρες που δεν κρύφτηκαν και όρθωσαν το ανάστημα τους, την ίδια στιγμή που ο επιλεγείς και οχι ο εκλεγμένος πρωθυπουργός κρυβόταν στο Κωλονάκι και αργότερα διέφυγε στην Γερμανία προετοιμάζοντας το πολιτικό του μέλλον.
Ισως τελικά αυτές οι προσωπικότητες να δημιούργησαν εν τέλη ένα σύμπλεγμα κατωτερότητας όχι μόνον στον Πρωθυπουργό αλλά και στον ΥΠΕΞ που τα χρονια που οι παραπάνω αναφερόμενοι αξιωματικοί βασανιζόντουσαν στην Αθήνα αυτός έκανε αντίσταση στην Γαλλία...
Ένα πολιτικό μέλλον που τελικά τον έκανε πετυχημένο.
Μόνο που χρειάστηκε να πατήσει σε πολλές βάρκες, να κινηθεί με ανειλικρίνεια και ιδιοτέλεια.
Ένα πολιτικό μέλλον που του επεφύλαξε πολλά καλά και ένα άσχημο.
Σκοτώθηκαν τρείς άνθρωποι για να μπορέσει να πεί απο βήματος της ελληνικής βουλής εκείνο το περιβόητο ''Ευχαριστώ την κυβέρνηση των ΗΠΑ'' και να καταστεί αξιόπιστος συνομιλητης με τα κέντρα της διεθνούς πολιτικής.
Τα αρχεία και οι μαρτυρίες έδειξαν ότι για την δικη του ενημέρωση και μόνο εδόθη η εντολή πτήσης του Ελικοπτέρου παρόλες τις εισηγησεις για τον αντίθετο.
Κλείνοντας θα μπορούσαμε να πούμε ότι ίσως και να είχε δίκιο και μια πολεμική σύρραξη να μην αποτελούσε επιλογή.
Ξέρετε το θέμα δεν είναι αν έγινε πόλεμος, ουτε και το οτι μπορεί και να τον κερδίζαμε.
Το θέμα είναι ότι η διαχείριση έδειξε από την αρχή απαξίωση και έλλειψη εμπιστοσύνης σε έναν οργανισμό που ήταν είναι και θα είναι πάντα εκεί συνεπής στα εντελλόμενα.
Συνεπής στον όρκο του και ποτέ ξανά θερμοκέφαλος και παρεμβατικός όπως ήταν στο παρελθόν.
Εκείνος ο Πρωθυπουργός έμεινε στην Ιστορία για την κακια του, για την έλλειψη αυτοκριτικής και για το απίστευτα δραματικό έλλειμμα ηγεσίας...
Όταν ηγείσαι μια χώρας ηγείσαι του συνόλου των πολιτών της όχι μόνο των δικών σου εμπίστων...
Γιατί όταν είσαι πραγματικός ηγέτης πείθεις με την στάση σου τους πάντες να σε ακολουθήσουν...

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου