17η Νοέμβρη 1974...ένα χρόνο μετά το Πολυτεχνείο, οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά την Χούντα. Μεταπολίτευση!

17η Νοέμβρη 1974...ένα χρόνο μετά το Πολυτεχνείο, οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά την Χούντα. Μεταπολίτευση!

Οι εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974 πραγματοποιήθηκαν υπό το σύνθημα «Καραμανλής ή τανκς»: Η Νέα Δημοκρατία θριάμβευσε με 54,37%, εκλέγοντας 220 βουλευτές, ενώ η άλλοτε πανίσχυρη Ενωση Κέντρου περιορίστηκε στο 20,42% με μόλις εξήντα βουλευτές. Η Ενωμένη Αριστερά πήρε το 9,47% των ψήφων και εξέλεξε οκτώ βουλευτές, ενώ το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου έβαλε υποθήκες για το μέλλον με 13,58% και δώδεκα βουλευτές.

Τρεις Κυριακές αργότερα, στις 8 Δεκεμβρίου, ο ελληνικός λαός αποφάσισε με δημοψήφισμα πως θέλει αβασίλευτη προεδρευομένη δημοκρατία. Ο «προσωρινός» πρόεδρος Δημοκρατίας, στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης, παραιτήθηκε, ενώ με την ψήφο της Βουλής τη θέση του κατέλαβε ο βουλευτής της ΝΔ, Μιχαήλ Στασινόπουλος (προσωρινός κι αυτός).

Εως το καλοκαίρι του 1975, η Βουλή ψήφισε το νέο Σύνταγμα κι εξέλεξε πρώτον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Κωνσταντίνο Τσάτσο (19 Ιουνίου). Τη μεθεπομένη, 21 Ιουνίου, σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα των φυλακών του Κορυδαλλού, ξεκίνησε η δίκη των «πρωταιτίων» του πραξικοπήματος.

Στις 23 Αυγούστου 1975, ο πρόεδρος του δικαστηρίου, εφέτης Γιάννης Ντεγιάννης, ανακοίνωσε την απόφαση: «Γεώργιος Παπαδόπουλος: Εις θάνατον! Νικόλαος Μακαρέζος: Εις θάνατον! Στυλιανός Παττακός: Εις Θάνατον!». Από ισόβια έως πολύχρονες φυλακίσεις οι λίγοι υπόλοιποι.

Οι πολλοί είχαν διαφύγει. Το έγκλημα του επτάχρονου βιασμού της λαϊκής θέλησης είχε κριθεί από το ανώτατο δικαστήριο «στιγμιαίο». Αρχισε και τελείωσε τη νύχτα, 20 προς 21 Απριλίου. Που σήμαινε ότι οι συνειδητοί συνεργάτες της χούντας δεν είχαν διαπράξει αδίκημα. Θα δικάζονταν, αν το πραξικόπημα είχε κριθεί «διαρκές».

«Οταν λέμε ισόβια...»Νωρίς το απόγευμα της ημέρας απαγγελίας της απόφασης, μια σύντομη κυβερνητική ανακοίνωση γνωστοποιούσε ότι η θανατική ποινή των πρωταιτίων μετατράπηκε σε ισόβια. Στις 16 Οκτωβρίου 1975, άρχισε η δίκη των υπευθύνων για τη σφαγή του Πολυτεχνείου. Ακολούθησε η δίκη για το πραξικόπημα στην Κύπρο. Σκόρπιες και «κατά περίπτωση» έγιναν οι δίκες των βασανιστών.

Με όλα αυτά, η άκρα Δεξιά αποσπάστηκε από τη ΝΔ και δημιούργησε την Εθνική Παράταξη. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής κέρδισε και τις εκλογές της 20ής Νοεμβρίου 1977, με 41,84% και 172 βουλευτές, ενώ η Ενωση Κέντρου (ΕΔΗΚ πια) συρρικνώθηκε στο 11,95% με μόλις 15 βουλευτές. Το ΠΑΣΟΚ ανέβηκε στο 25,34% εκλέγοντας 93 βουλευτές, ενώ η Αριστερά κατέβηκε χωριστά: 9,36% και έντεκα βουλευτές το ΚΚΕ, 2,72% και δύο βουλευτές η Συμμαχία. Το κόμμα των Νεοφιλελεύθερων συγκέντρωσε 1,08% εκλέγοντας βουλευτές τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τον Παύλο Βαρδινογιάννη, ενώ η Εθνική Παράταξη έλαβε 6,82% και εξέλεξε πέντε βουλευτές.

Πριν περάσει εξάμηνο, το κόμμα των Νεοφιλελεύθερων διαλύθηκε και οι βουλευτές του προσχώρησαν στη ΝΔ (10 Μαϊου 1978). Εως τότε, πολλοί βουλευτές της ΕΔΗΚ (με πρώτο τον αρχηγό της Γεώργιο Μαύρο) ανεξαρτητοποιήθηκαν, ενώ άλλοι (όπως ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος) προσχώρησαν στη ΝΔ.

Στις 5 Μαϊου 1980, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής εκλέχτηκε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ενώ αρχηγός της ΝΔ και πρωθυπουργός ανέλαβε ο Γεώργιος Ράλλης, που οδήγησε τη χώρα στις εκλογές του 1981.